Społeczna rola konsultacji w lokalnych społecznościach
Społeczna rola konsultacji w lokalnych społecznościach

Analizując rolę konsultacji społecznych w procesach inwestycyjnych – także w przypadku inwestycji biogazowych – nie można zapominać o ich ważnych funkcjach społecznych. Prawidłowe zaplanowanie i przeprowadzenie konsultacji społecznych oraz wdrożenie wypracowanych w ich ramach rozwiązań i ustaleń ma ogromne znaczenie nie tylko dla samego procesu inwestycyjnego ale również dla prawidłowego funkcjonowania lokalnej społeczności i jej długookresowego nastawienia do inwestycji. Pozytywne efekty mogą również przez długi czas oddziaływać na relacje pomiędzy inwestorem, mieszkańcami i władzami samorządowymi jako głównymi interesariuszami tych procesów.
Konsultacje to jedno z podstawowych oczekiwań społecznych i wyraz realizacji prawa społeczności lokalnej do decydowania o własnych sprawach. Oczekiwanie to wyrażane jest zarówno względem władz lokalnych jak też zewnętrznych podmiotów – np. inwestorów – którzy poprzez swoje działania będą wpływać pośrednio lub bezpośrednio na społeczność i jej otoczenie.
Wśród głównych benefitów społecznych procesu konsultacyjnego wymienia się w literaturze z obszaru socjologii takie funkcje jak:
- partycypacyjne, tj. umożliwienie szerokiego udziału mieszkańców w decyzjach władz oraz upowszechnianie mechanizmów oddziaływania na decyzje władz samorządowych;
- edukacyjne - obie strony konsultacji, tj. władza i obywatele, w toku procesu konsultacji wdrażają i upowszechniają zasady demokracji.
- informacyjne, tj. dostarczanie mieszkańcom wiedzy o zamiarach samorządu, oraz uzyskiwanie przez samorząd informacji o ocenie tych zamiarów przez mieszkańców;
- prewencyjne - konsultacje społeczne mogą chronić władze samorządowe przed popełnieniem błędu przy podejmowaniu ważnej z punktu widzenia życia społeczności lokalnej decyzji. Konsultacje mogą też zapobiegać konfliktom, które wybuchłyby tak czy inaczej, gdyby nie podjęto wcześniej społecznego dialogu.
- organizacyjne - polegająca na regulacji współdziałania różnych urzędów, instytucji, organizacji pozarządowych, grup nieformalnych w związku z dyskusją i podejmowaniem decyzji w ważnej kwestii społecznej;
- identyfikacyjne - tworzenie wokół projektu zadeklarowanych grup interesu związanych z określonymi rozwiązaniami. Mieszkańcy utożsamiając się z nimi co pozwala na prowadzenie komunikacji wokół określonych rozwiązań podnosząc skuteczność konsultacji;
- kreatywne - brak aprobaty dla proponowanego rozwiązania często skutkuje poszukiwaniem innych, alternatywnych rozwiązań. Tym samym konsultacje wywołują rozwiązania innowacyjne, wskazujące na inne ujęcie problemu.
- korygujące - w wyniku konsultacji społecznych możliwe jest opracowanie nowych rozwiązań w realizacji polityki samorządu w zakresie rozwiązywanych spraw. Taka korekta polityki np. inwestycyjnej umożliwia sprawniejszą realizację projektu dzięki uzyskaniu społecznej akceptacji dla rozwiązania;
Taka funkcjonalność i ilość benefitów społecznych znacząco przewyższa sugerowane przez przeciwników procesów konsultacyjnych negatywne aspekty tego procesu w postaci „uświadamiania problemu” czy też „dodatkowego podsycania konfliktu”.
Nawet przyjmując, że proces konsultacyjny będzie wymagać większego zaangażowania – czasowego, organizacyjnego lub finansowego – ze strony przedstawicieli inwestora bądź urzędników, to taka „inwestycja” jest i tak bardziej opłacalna niż późniejsze niwelowanie protestów społecznych, które mogą drastycznie wpłynąć na możliwość lokowania inwestycji biogazowej.



Strona została utworzona dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jej treść odpowiada wyłącznie Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa.